İPA İstanbul Dergisi 2021 / 001

Covid-19 ve İstanbul | Nilüfer Aykaç, Osman Elbek

Büyüklüğü, yoğunluğu ve konumu nedeniyle COVID-19 salgını boyunca gözlerin çevrildiği yerlerden biri olan İstanbul’daki veriler SARS-CoV-2’nin herkesi eşit etkilemediğini gösteriyor.

Covid-19 Krizi Yaşamımızı ve Kentlerimizi Nasıl Etkiliyor ve Etkileyecek? | İlhan Tekeli

COVID-19 önlemlerinin, salgın sona erse bile kentlerdeki yaşam üzerinde kalıcı etkiler bırakması pek muhtemel. Bu etkileri öngörebilmek için şimdinin ve olası yarının kentlerine dair tartışmalardan damıtılmış özet ve katkılara ihtiyacımız var.

Covid-19’un Tanı, Tedavi ve Önlenmesine Yönelik Ar-Ge Çalışmalarının İktisadi Analizi | Fikret Adaman, Ayşe Mumcu

Kentlerde sağlık hakkının tesisi sağlanabilecek mi; yoksa tedaviye erişimde yeni ayrımları ifade eden harita ve grafiklerle mi karşılaşacağız? Cevaplara dair bazı ipuçlarını yakalamak küresel ölçekte halk sağlığını önceleyecek tedavi koşullarının yakalamanın mümkünatını değerlendiren aşı çalışmalarının iktisadi analiziyle mümkün.

Salgın ve Sonrası | Bekir Ağırdır

COVID-19 salgınının üzerinde en çok düşünülen etkilerinden biri ortaya çıkan geleceğe dönük belirsizlikler. KONDA Genel Müdürü Bekir Ağırdır ile insanların, kent yaşamının ve İstanbul’un içinden geçmekte olduğu salgın sürecini ve olası geleceği konuştuk.

Pandemide Ekonomik Kriz ve İstanbul | Mustafa Sönmez

Yayınlanan istatistikler, salgınla mücadele eden İstanbul’daki ekonomik daralmanın ve kent sakinleri arasında artan yoksulluğun boyutlarını görebilmek için henüz sınırlı bir imkân sunuyor. İçinden geçtiğimiz dönemin kaydını tutmak ve bulanık resmi netleştirmek gerekiyor.

Ücretliler, İşsizler ve Hizmet Sektörü Kenti İstanbul, İşgücü Piyasası Salgına Nasıl Yakalandı? | Aziz Çelik
2019 istatistikleri üzerinden salgın öncesi İstanbul’un ekonomik ve çalışma yaşamı kompozisyonunu ortaya sermek, şehrin çalışan kesimlerinin salgına hangi şartlar altında girdiğini, salgının zaten kötü durumda olan istihdam meselesini nasıl daha da adaletsiz hâle soktuğunu anlamamızı sağlıyor.

Pandemide İstanbul’da Çalışanların Deneyimleri Işığında Sosyal Politikayı Düşünmek | Ayşe Buğra, Volkan Yılmaz
Belli sektörlerin faaliyetlerini fiilen sürdüremez hale geldiği, işsizliğin arttığı ve özellikle güvencesiz işlerde çalışanların hane gelirinin iyice kısıldığı bu dönem, sosyal yardımın ne olduğu veya ne olması gerektiği üzerine herkesi daha çok düşünmeye zorluyor.

Pandemi ve Ötesinde Türkiye’de Konut Hakkı | Cihan Uzunçarşılı Baysal

“Normal” zamanlardaki pek çok durum ve uygulama (zorla tahliyeler, kira koşulları, kamusal konut arzının niteliği vb.) konut hakkının yaygın bir biçimde ihlaline neden olmaktaydı. Bu durum pandemi ile beraber nasıl daha da kötüleşti ve buna karşı geliştirilebilecek politikalar neler?

Pandemide Çalışan İstanbul’un İşçi ve Halk Sağlığı | Aslı Odman

Salgının çalışma yaşamıyla ilişkisine bakıldığında, COVID-19’u yalnızca sağlık çalışanları için değil tüm çalışanlar için meslek hastalığı olarak düşünmemiz ve eylememiz gerektiği ortaya çıkıyor.

Pandeminin Yeni Kamusalı: Ev ve Kadınlar | Feyza Akınerdem, Nükhet Sirman

Üzerlerine yeni bir gündelik hayatı düzenleme görevi yıkılan kadınlar kamusal hayatın “özel alana sığması” ile beraber salgın karşısında en çok zorluk çeken kesimlerin başında geliyor. COVID-19 nedeniyle toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin nasıl tekrar üretildiğini ve pekiştirildiğini kadınların salgın boyunca baş etmek zorunda kaldıkları duygularını inceleyerek görmek mümkün.

Covid-19 Salgını Karşısında İstanbul’da Kültürel Hayat | Özlem Ece, Fazilet Mıstıkoğlu
Fiziksel mesafelenme ihtiyacı ve keskin önlemlerin en çok etkilediği kültür ve sanat sektörü imkânlar çerçevesinde işsiz kalanlarla dayanışmaya çalıştı. Çıkış, 2020 yaz aylarında gevşetilen önlemlerle etkinliklerin bir süre de olsa farklı yöntemlerle gerçekleştirilmesinde arandı.

Doğa, İstanbul’un Neresinde? İstanbul, Doğanın Neresinde? | Emrah Çoraman

İstanbul’a her bir köşesine bakarken kullandığımız gözlüğü değiştirebilirsek, doğanın uzakta bir yerde olmadığını, bizzat içinde yaşadığımız kentin de bir parçası olduğunu, kentteki yaşamı diğer canlılarla paylaştığımızı anlayabilir, buna göre bize düşen sorumlulukların farkına varabiliriz.

İstanbul’da Covid-19 Etkileri | İstanbul İstatistik Ofisi

Bölgesel ve mahalle düzeyde verilerin kısıtlı olduğu ya da dolaylı bilgilerle yorum yapabildiğimiz koşullarda, çeşitli kurumlardan İstanbul’la ilgili veri süzerek hazırlanan bazı göstergelerin bir öngörü geliştirmemize katkı sağlayacağını umuyoruz.

Salgın Süreci ve Gelecekte Yaşlılık | 65+ Yaşlı Hakları Derneği

Savunuculuğunu yaptığı yaşlı kesimlerin toplumsal hayatın farklı alanlarına eşit ve adil katılımını sağlanmasını hedefleyen 65+ Yaşlı Hakları Derneği’den Dr. Gülüstü Salur ile kentteki yaş ayrımcılığını, COVID-19 süreci boyunca yaşlıların yaşadığı zorlukları ve yaşlıların durumuyla ilgili geleceğe yönelik öngörülerini konuştuk.

İstanbul’da Eğitim-Öğretimin Yeni Normali | Eğitim Reformu Girişimi (ERG)

Türkiye’de eğitim konusunda yapısal reformlar için çalışmalar yürüten Eğitim Reformu Girişimi (ERG) Eğitim Gözlemevi Koordinatörü Burcu Meltem Arık Akyüz, İstanbul’da COVID-19 salgını etkisinde geçen 2020 eğitim öğretim tecrübesini anlatıyor.

Salgında Derin Yoksulluk | Derin Yoksulluk Ağı

Yoksulluğu sosyal dışlanma ve eşitsizlikler üzerinden tanımlayıp insan hakları meselesi olarak ele alan ve yoksul mahallelerde beslenme, sağlık, eğitim konularda çalışan Derin Yoksulluk Ağı’nın gönüllülerinden Hacer Foggo ile faaliyetlerini konuştuk.

Yerel Demokrasinin Önündeki Büyük Engel: “Vesayet” Virüsü | Ruşen Keleş

Yaşam alanlarımıza şekil veren merkezi ve yerel yönetimler arası yetki çekişmesinin çok uzun bir geçmişi var. Ülkemizin güncel siyasetinde sıkça duyduğumuz vesayetin bu çekişmede nasıl bir karşılığı olduğuna bakarak siyasetin gündelik manevralarına anlam verebiliriz.

Bir Çılgın Projenin Anatomisi: Kanal İstanbul | Gürkan Akgün
Kanal İstanbul projesine yönelik merkezi yönetimin 2019 sonundan bu yana vurgusu arttıkça projeye muhalefet de daha görünür oluyor. Karşıt görüşler çeşitli mecralarda dillendirildi, ancak itirazların yaygınlaşması için derleyici ve özlü görsel ve yazılı malzemeye ihtiyacımız baki.

Galataport: İstanbul’un En Büyük Keşkelerinden Bir Tanesi | Yaşar Adanalı

İstanbul için tasarlanan mega projeler arasında Galataport ilklerden biriydi. Bir yandan proje kapsamında ticari binalar yükselirken İstanbulluların kullanabileceği bir Tophane sahili için sürecin muhasebesini sürdürmemiz gerekiyor.

İklim Değişikliği ve Kentler: İstanbul Örneği | Ayşen Erdinçler

İklim krizinin sonuçlarını gündelik yaşamımızda çoktandır görüyoruz. Dünya ölçeğinde atılacak çok adım var ancak yerel yönetimler de sorumluluklardan azade değil. İBB de hem bu zorunluluğu hem de beklentileri karşılayacak azaltım ve uyum politikaları geliştirme çabasında.

Endişeli İstanbullular İklim Mücadelesine Hazır | Baran Alp Uncu

İstanbul gibi kırılgan ve yüksek sera gazı salımına sahip bir metropolde gerekli iklim politikaları için toplumsal farkındalık önemli bir rol oynuyor. Türkiye’de İklim Değişikliği Algısı araştırması da İstanbulluların iklim krizininin yıkıcı etkilerinden dolayı endişe duyduğunu ortaya koyuyor.

İstanbul’un Kaybolmayan Dereleri | Hülya Dinç
Kimi dünya kentleri, yeraltına hapsedilen derelerin önemini yeniden fark etti. Araştırmalar ekolojik denge ve afete direnç gibi nedenlerle derelerin yüzeye çıkmasının önemini gösteriyor. İstanbul’da hala varlığını koruyabilen 168 dere havzasına bu gözle bakmakta fayda var.

Açık veri gün geçtikçe daha fazla aşina olduğumuz bir kavram. Karar alma yöntemleri için hem yurttaşlar olarak bizlerin hem de hem de karar alıcıların önünde yeni ve uzun bir yol var. Yerel yönetimler kent sakinleri ve yetkililerin bu yola şekil vermesi için etkili bir mecra olabilir.

Bir Kent Araştırmaları Merkezi Deneyimi | Enstitü İstanbul

• İndirilebilir İçerik

Kent meselelerine yeni sorularla yeni cevaplar arama gayesi daha odaklı çalışacak araştırma merkezleri ihtiyacını ortaya çıkardı. Peki belediyenin bünyesinde katılımcı bir kent araştırma merkezinin imkânları neler? Enstitü İstanbul da bu soruya yanıt üretmeye çalışıyor.

Katılım Süreçleri ve Kentsel Planlama: Metropollerde Eski Yöntemlerin Sonu | Vizyon 2050 Ofisi

• İndirilebilir İçerik

Her krizle daha da görünür olduğu gibi mevcut kalkınma modelleri, sorunlar karşısında çözümsüz kalabiliyor. Son yıllardaki dünya kentlerinin planlama pratiklerindeki dönüşümler, yeni yöntemlere dair önemli fikirler veriyor.

Yerel İhtiyaçlara Koordineli ve Katılımcı Çözüm: İstanbul’daki Kamusal Mekanları Yeniden Ele Almak | Kamusal Tasarım Ofisi

• İndirilebilir İçerik

Kentlerde kamusal mekânların gerçekten “kamusal” olması için katılım araçlarının kullanılması gerekiyor. İstanbul’da hem kamusal nitelikli yerlerin hem de katılım araçlarının sayısının artması ihtiyacı kaçınılmaz olarak karşımızda. Bir yerden başlamak gerekiyor.

Kentin Salgınla Mücadele Merkezi: Tebhîrhaneler
İstanbul ne salgınlara yabancı ne de farklı ülkelerin salgınla mücadele yöntemlerini benimsemeye. 19. yüzyıl sonundaki kolera salgını Avrupa kentleri kadar İstanbul’un da altyapısını dönüştürmesine vesile olurken Tebhirhaneler mücadelenin merkez üssü oldular.

Kentsel Müşterekler ve Yereldeki Potansiyelleri | Duygu Toprak, Hülya Ertaş
Son yıllarda özellikle kent ve kır mücadelelerinde sıkça dillendirilen ve tartışılan müşterekler kavramı mercek altına alan Ortaklaşa: Bir Kenti Müşterekleştirmek araştırmasının yayını kamuoyuyla paylaşıldı.

Kentin çeşitli alanlarda değişimini takip etmek için dört aylık periyotlarda yayınlanan İPA İstanbul’un mütevazi sayacı dönmeye başladı.